Motobecane

Restauratie van de Motobecane Z56C.

De Motobecane Z56C 125 cc viertakt uit 1956 is door mij in 2013 naar Nederland gehaald. Het was een onderdeel van de koop van meerdere Franse motoren van Robert Guy uit het plaatsje Riviere Sur Tarn vlak bij Millau. Robert was een goede bekende. De motor was bij aankoop niet helemaal in originele staat maar had wel het origineel Frans kenteken, de carte gris. Met de Declaration de cession d’un vehicule het formeel verkoopbewijs en afstand verklaring die de koper in drievoud samen met de verkoper invult. Een deel gaat naar de prefecture waarmee de motor uit het Franse kentekenregister gehaald wordt en gereed is om buiten Frankrijk te exporteren en voor de verkoper en koper een exemplaar.

Geen originele kleur. foute schokbrekers en zonder middenbok.

De Motobecane was een van de drie motoren die ik tegelijk kocht. Daarom werd de restauratie even uitgesteld, maar al wel naar onderdelen gezocht. Ik had ondertussen wel meerdere ontbrekende of vervangende onderdelen gevonden zoals de verschillende rubber onderdelen via Macadam 2 Roues in de buurt van St Etienne. Dit is een bedrijf waar je naast replica vervangingsonderdelen ook regelmatig onderdelen kan vinden voor de Motobecane Z series of andere Franse motoren, vooral uit de jaren 50.

In het Motobecane boek “le Motobecane de mon père” (amazon.fr) is informatie gevonden hoe een originele Z56C Mobyclub er uit ziet. Het was erg fijn om op internet op een Motobecane forum een pdf van de originele handleiding en het onderhoudsboekje te vinden. Er zijn in de Motobecane Z serie meerdere uitvoeringen en over verschillende jaren. Deze Z heeft de kleine tank zoals die op veel Z uitvoeringen uit eerdere jaren. De tank was van oorsprong waarschijnlijk chroom met beige biezen of grijs met beige biezen.
In Nederland kan je dezelfde motor ook vinden onder de naam Kaptein. Kaptein heeft na WO2 Motobecanes in Nederland onder eigen naam geassembleerd. Daar waar deze Motobecane Z56C beige is met grijze tekening op de tank heeft dezelfde Kaptein een creme witte kleur met een groene tekening op de tank. Van deze Kapteins lijken er niet veel te zijn geproduceerd in tegenstelling tot de Motobecane Z serie. Er zijn ook vergelijkbare motoren onder de naam Motoconfort uitgebracht. Motoconfort is een merk wat in het verleden door Motobecane is overgenomen. Wie zich in oude brommers verdiept komt de in Nederland veel verkochte Kaptein Mobilette vanzelf tegen. Dit succesnummer is feitelijk ook een in Nederland geassembleerde Motobecane bromfiets.

Originele uitvoering van de tank. Helaas alleen een foto.

De achterschokbrekers van onze Motobecane Z56C waren niet origineel en moesten vervangen worden door de juiste. Na een zoektocht op Leboncoin (de Franse Marktplaats) heb ik ze naar de Camping in Riviere sur Tarn laten sturen en in de vakantie opgepikt. Niet iedere verkoper in Frankrijk is bereid om stukken over de grens te versturen. Het zadel leek origineel, maar de voorste beugel ontbrak. Na het maken van een beugel bleek dat dit een zadel was bedoeld voor de uitvoering met de grotere 11 liter tank waar het zadel met de neus een stukje onder de tunnel van de tank zit. Na bijna 2 jaar zoeken op internet en beurzen in binnen en buitenland heb ik op Leboncoin eindelijk het zadel met het juiste frame gevonden. De prijs was te hoog natuurlijk, maar na zo lang zoeken zonder te vinden moet de kans nemen zodra deze zich voordoet. De bedrading voor de verlichting ontbreekt, maar dat is voor latere zorg. Het stuur en hendels waren niet origineel. Net zo min als de stuurklemmen. Ze zien er wel goed uit en zijn functioneel. De moderne gashandle is vervangen door de juist gashandle van Saker. Deze zijn nog goed te vinden op beurzen. De middenbok standaard ontbrak, die is op een beurs in Frankrijk gevonden. Doordat de standaard was doorgezakt, wat een veel voorkomend euvel is bij deze motoren was daar nog wat werk aan.

opvul plaatjes van dikke strip. onder de motor passen en hechten.

resultaat na aflassen en schuren. klaar voor de lak.





Om de restauratie voor te bereiden ben ik meer (reserve)onderdelen gaan zoeken op internet en vond al snel een rijwielgedeelte van een Z57C die veel gelijke onderdelen heeft. De verkoper wilde deze niet versturen dus maakten we van de nood een deugd met een leuk weekend Honfleur. Tussendoor werd op het einde van de zaterdagmiddag rijwiel gedeelte opgehaald. Het paste net liggend in de Ford Focus station. Via een advertentie op marktplaats waarmee ik onderdelen zocht werd ik op Brammotoren.nl gewezen. Deze handelaar zou onderdelen hebben. Bij Bram heb ik tijdens een prettig bezoek bij hem redelijk wat bruikbaars gevonden. Niet alleen onderdelen voor de Motobecane maar ook voor de Griffon die ik toen al wel aan het restaureren was. Door Bram regelmatig elkaar op beurzen tegen te komen is het een leuk contact geworden. Via een site van een Motobecane verzamelaar vond ik een mooie overzichtslijst van onderdelen van verschillende types die uitwisselbaar zijn.

Ik wilde de motor toch eerst een keer horen lopen voordat ik alles uit elkaar zou gaan halen. Een goede schoonmaakbeurt was wel op zijn plaats. In de tank zat een bruine smurrie wat ooit benzine moet zijn geweest. Dat moest er eerst uit. Bij inspectie van de gereinigde tank was duidelijk dat deze eerst ontroest moest worden. In de carburateur zat ook zoveel vuil dat hij niet meer werkte. De carburateur werd als eerste aangepakt en na een halve dag werk liep alles weer gesmeerd en was ook de benzinekraan weer gangbaar gemaakt. De tank werd afgevuld met schoonmaakazijn die een week mocht intrekken. Na een week werd de tank uitgespoeld waarbij een fikse jampot bodem met roest uit de tank kwam. Na een inspectie binnenin zag de tank er al heel mooi uit maar het kon beter. De gefilterde schoonmaak azijn kon opnieuw worden gebuikt en ging er weer in. Op de oldtimer beurs in Rosmalen werden weer wat aan onderdelen gevonden. Na ontroesten met schoonmaak azijn is met brekers-zand het laatste van binnen geschuurd. De tank werd nadat deze roestvrij was met tankcure gecoated. Het motorblok is opgepoetst. De motor werd weer terug opgebouwd om deze voor het eerst te laten lopen. De motor aan de praat krijgen verliep vrij vlot al bleef de gashandle wat hangen. Na een klein stukje in de wijk begaf de ketting het. Omdat ik ook met de restauratie van de Griffon aan de slag was werd de Z56 even geparkeerd dat was in 2014.

Een goed boek met veel detail en technische informatie is een handige hulp

Pauze in restauratie
Het is toch overzichtelijker is om niet meerdere motoren tegelijk te restaureren. Wel is de Motobecane in 2015 op Nederlands (historisch)kenteken gezet. In 2020 heb ik tijdens de Corona crisis de restauratie weer opgepakt. De kans dat ik na restauratie zelf regelmatig ermee ga rijden is gering, daarom toch maar het besluit genomen om de motor niet te houden. Ik wil ook geen museum beginnen en dan kan een ander er beter plezier van hebben.

De eerste klus die is aangepakt is het herstel van de middenbok zodat de motor stabiel en recht kan staan. De middenbok was doorgezakt en waarschijnlijk aardig aan de onderzijde gesleten, iets wat vaak voorkomt bij deze motoren. De originele beige lak is door JP Car Color in Roosendaal nagemaakt van stukken originele lak die gevonden zijn onder het door polijsten verwijderde zwart van de bagagedrager. Onder de tank en spatborden bleek helaas geen originele lak te zitten. Het was nu kunst om het juiste grijs te laten maken voor de tank. Op basis van die ene foto van een tank die ik ooit op een beurs zag is dat wat lastig maar wel gelukt. Ik heb nog steeds spijt dat ik die tank toen niet gewoon gekocht heb.

Onder het rood is geen originele lak, dus dan maar tot het blanke staal schoonmaken.

De restauratie weer opgepakt.
Het stralen van de verschillende onderdelen neemt veel tijd in beslag. Alleen al het zadel bestaat uit heel veel onderdelen waar flink roest zit. De elastieken zijn vervangen. Naast het zadelframe worden ook de veren beugeltjes en dergelijke roestvrij gemaakt. De delen die niet per se gelakt hoeven te worden krijgen een behandeling met Owatrol olie zodat ze roestvrij blijven.

Zadelframe. Deels gestraald.

Delen van zadel deels gestraald en een vervangen elastiek met een oude ernaast.


Hij loopt
Eind december 2020 is na relatief weinig moeite weer wat geluid uit de motor gekomen. Hij loopt ontzettend mooi en rustig. Het enthousiasme en verlangen om een rondje te doen wanneer de Z klaar is groeit spontaan.

Zadel elastieken zijn klaar en de haakjes hangen te drogen.

De gestraalde onderdelen gereed om in de epoxyprimer te zetten.






Begin januari 2021.

De eerste onderdelen zijn na het glasparelen in de epoxyprimer gezet en zit de 1e 2k laag beige er op. Op het zaldelframe zijn de elastieken weer gemonteerd. Het nieuw zadeldek ligt klaar.

Via de website van de motobecane club dacht ik de juiste informatie gevonden te hebben voor de grijze lak op de tank. Het beige had ik al laten namaken van onderdelen waar nog lakrestanten op zaten. Helaas kwam ik bij de lakspecialist met de grijze lak verwijzingen uit Frankrijk niet verder. Samen met de specialist is met foto’s in de hand gezocht naar de juiste grijstint, wel in 2K lak. Later tijdens de restauratie zal blijken of dat experiment ook gelukt is.

Eerste laag in de Mipa epoxy primer.

Zadelframe gespoten, krammen ontroest en in owatrol, elastieken vernieuwd.

De binnenzijde van de spatborden bewerkt met een speciale coating tegen steenslag en roest.

Eind januari
De eerste onderdelen zijn na de epoxy primer gespoten in het beige. Nu stap voor stap de andere onderdelen demonteren en bewerken.
Het logo MobyClub 56 op het gereedschap kastje ontbreekt. De zoektocht op internet en beurzen heeft tot nu geen resultaat gehad. Ik ga proberen om het na te maken. De ontbrekende covers voor de voorvork zijn gevonden bij een clublid en op 30 januari ontvangen en gelijk ontdaan van de lak met afbijt en vervolgens ook de roest met aluminium oxide gestraald.

De eerste afgelakte onderdelen liggen gereed.

De volgende stap was de koplamp en tank gereed maken voor het spuitwerk. Deze zijn eerst met afbijtmiddel bewerkt. Ondanks de bewering op het etiket dat deze afbijt veel lagen ineens aanpakt was twee keer bewerken minimaal benodigd. De bouten waarmee de koplamp en de klemmen van de kilometerteller zien er na glasparelen er weer netjes uit.

Koplamp met verf afbijt middel

Tank in verf afbijtmiddel, koplamp gestraald met aluminiumoxide.




De bevestiging platen voor de knierubbers ontbreken op de tank die op de motor zat bij aankoop. Deze knierubberplaten blijken gepunt-last te zijn. Dat wordt zelf nieuwe maken of toch een andere tank.

Na wat contact met het CFM clublid die de voorvork covers had gezonden bleek deze ook nog over de juiste tank te beschikken met de knie rubbers, benzinekraan en Mottaz snelvul-tankdop. Die Mottaz dop was indertijd een veelgebruikte accessoire.

Tank kaal

koplamp onderdelen met glasparels gestraald.


Voorvork covers op mijn verjaardag ontvangen en gelijk maar voorbereid.

Februari 2021 De nieuwe tank lijkt er erg goed uit te zien. Nadere inspectie leert dat in de tank (uiteraard) veel aanslag zit van oude brandstof. Het lijkt een zwarte harde laag prut. Na behandeling met brandstof ontvetter van tank-cure en het daarna met water uitspoelen blijkt de troep, zij het minder er nog steeds in te zitten. De behandeling is daarna nog een keer herhaald met zelfs een nacht inwerken. Dat leek effect te hebben zodat na het uitspoelen de behandeling met fosforzuur van tank-cure gebruikt is.Ook dat is na uitspoelen herhaald. Ondanks de ontroeste tank lijken er toch nog een aantal delen van de tankbodem bedekt te zijn met aanslag. Omdat deze er eerst uit moet voordat de tank-cure coating erin gaat wordt opnieuw een rondje ontvetter gedaan. Ondertussen is de tank aan de buitenzijde ontdaan van de lak en ook met aluminium oxide gestraald. De tank ziet er aan de buitenzijde op een klein deukje na erg goed uit.

De tank die gebruik zal gaan worden.

op de nieuwe tank is na het stralen nog te zien dat deze voorheen een chrome lak combinatie kende.

Uit het steeds kaler wordend frame is de achterbrug er redelijk eenvoudig uitgehaald en na afbijtmiddel ook gestraald.

Achterbrug eerst met afbijt, daarna gestraald en weer geschuurd.

De voorvork is grotendeels gedemonteerd en het frame wordt steeds kaler. De gedachte dat de tanklogo’s met een popnagel vast gemaakt moeten worden in de nadien gemaakte gaatjes bevalt niet. We gaan deze gaatjes dicht lassen zodat er na het spuiten ook geen kans op lekkage is. De tank is inmiddels zo vaak gereinigd dat er geen benzine dampen meer in zitten. De tanklogo’s gaan geplakt worden.

Het wordt een steeds kalere motor,

Tussendoor is ook de nieuwe ketting op maat gemaakt. Daarbij werd ontdekt dat de moeren om de kettingspanner te borgen aan de verkeerde zijde zaten. Niet voor niets dat de vorige ketting niet goed te spannen was. Met het verder demonteren van de motor en verwijderen van de lak van het frame werd het eerder door lak dichtgelopen framenummer onthuld. Naast het balhoofdplaatje, de ontstekingcover en het bloknummer is nu ook goed het matching framenummer te zien. Bij het opnieuw spuiten zal dat zichtbaar moeten blijven.

Frame met afbijt bewerken en schuren

Frame onthult (matching) nummer

De wielen blijken er nog ontzettend goed uit te zien. Op de remtrommel van het achterwiel zit zelfs geen roest. De tandwielen hebben wel de beste tijd gehad. Dan maar via Chambrier moto een set nieuwe besteld. De nieuwe ketting was al eerder aangeschaft.

De naaf van het achterwiel ziet er opvallend goed uit.

Half februari zijn met behulp van vriend JP de twee gaten in de tank waarmee de tankemblemen gepopnageld zaten dichtgelast. De emblemen komen er wel terug op maar dan als plak embleem.

Onderdelen glasgepareld.

Extra coating aan binnenzijde spatbord tegen steenslag en roest.

Doordat het frame met afbijt niet voldoende kaal te krijgen was en mijn straalcabine te klein ben ik toch maar naar Easi Blast in St Maartensdijk geweest. Daar kan je op reservering op zaterdag een straalcabine huren en zelf stralen. Het frame en voorspatbord heb ik daar glasgepareld. Omdat zo’n kaal frame wel erg roestgevoelig is hebben we die dag maar gelijk doorgepakt. Na wat laswerk aan het frame zodat de standaard niet meer doorgezakt is de boel nog eens goed nagezien, extra geschuurd, gereinigd en in de epoxyprimer gezet. Het voorspatbord is aan de binnenzijde met een anti aanslag, roest coating bewerkt. Verschillende andere onderdelen staan ook in de eerste laag epoxy primer.

Frame en andere onderdelen staan in de epoxy primer.













In de laatste week van Februari zijn frame, tank en andere onderdelen na glasparelen en plamuren van meerdere lagen epoxy primer voorzien zodat in Maart deze onderdelen afgelakt kunnen worden. De tandwielen die via Chambrier uit Frankrijk zijn besteld zijn na een week ook binnen.

Onderdelen in epoxy primer.

Nieuwe tandwielen uit Frankrijk.

Maart 2021
Na fijnschuren van de epoxyprimer staan de 1e twee lagen van het beige erop. Deze moeten een week drogen voordat de transparante lak er op kan. Een mooie gelegenheid om wat andere zaken tussendoor aan te pakken. De banden van de wielen zijn eraf zodat de wielen ook aangepakt kunnen worden.

De eerste twee lagen beige.

Als eerst is het voorwiel aangepakt. Eerst heb ik het spaakpatroon nagezien en gemeten vanaf het ventielgat genoteerd. Het is een patroon per vier spaken waarbij er aan iedere zijde twee binnen en twee buitenspaken zijn. Ik heb geen spaakspanningmeter dus dat zal later een beetje op gevoel moeten gaan. Na het maken van diverse foto’s van het wiel en de spaakpatronen kon ik gaan kijken hoe het uit elkaar te halen was. Aan de zijde van de remtrommel zitten alle spaakkoppen aan de buitenzijde. Aan de andere zijde is dat om en om. De binnenspaken zitten met het oog naar buiten en de buitenspaken zitten met het oog naar binnen. Vrij snel was duidelijk dat eerst de binnenspaken gedemonteerd moeten worden en daarna pas de buitenspaken. Dat zal bij het monteren weer in omgekeerde volgorde moeten. Van CFM Clublid Winold kreeg ik het advies om de spaken in 4 groepjes te sorteren. De kopjes van een binnen en buitenspaak zijn kennelijk net in een ander aantal graden gebogen.
De spaken zijn als eerste aangepakt door ze te glasparelen en daarna te polijsten. Vervolgens zullen ze gesorteerd moeten worden en tegen roest beschermd.

De spaken zijn er uit

links een aantal spaken na glasparelen

De spaken zijn op de dag dat de lente begon in transparante lak gespoten zodat ze beschermd blijven. De voornaaf is inmiddels in een naven zilver kleur gespoten. De velg is grijs gespoten in dezelfde kleur grijs als die in de two tone tank terugkomt.

tank en velg in eerste grijstoon laag

Spaken in de transparante lak gezet.

April 2021
April heeft vooral in het licht gestaan van heel veel schuren, plamuren, spuiten. Op sommige onderdelen zijn tot 6 lagen epoxy primer gezet en 3 tot meer lagen 2k kleurlak en 3 lagen transparant 2k. Af en toe moest een onderdeel gemaakt worden zoals de M7 zeskant boutjes die met de frees en draaibank getransformeerd zijn in verzonken lenskop bouten met een gleufkop om de beschadigde bouten bij de naaf te vervangen. In het zelf spaken en uitlijnen van het wiel is veel tijd gaan zitten. Eindelijk kon eind april het frame weer naar de heftafel waardoor het opbouwen steeds zichtbaarder wordt. Bouten en moeren worden eerst geglaspareld en met owatrol olie beschermd. Bij de ophanging van de schokbrekers bleken 6mm M12 spacers te ontbreken. Deze worden met de draaibank zelf gemaakt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *